پیامدهای اعتراضات مناطق کردنشین سوریه

سرویس جهان- حائد حائد، از نویسندگان نشریه «المجله»، معتقد است اگر دمشق به مطالبات ساکنان حسکه پاسخ ندهد و مشارکت سیاسی را گسترش ندهد، اعتراضات می‌تواند به بحرانی فراگیر و بی‌ثبات‌کننده در شمال‌شرق سوریه تبدیل شود.

به گزارش کردپرس،  اعتراضات اخیر در استان حسکه، به‌ویژه حمله به کاروان استاندار این استان در شهر رأس‌العین (سری‌کانیه) در ۲۲ ژوئیه، از نگاه حائد حائد صرفاً یک ناآرامی محلی نیست؛ بلکه نشانه‌ای از شکاف‌های عمیق سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در شمال‌شرق سوریه است که در صورت بی‌توجهی دولت دمشق، می‌تواند به بحرانی گسترده‌تر تبدیل شود.
به اعتقاد نویسنده، این رویداد که همزمان با افتتاح دوباره ایستگاه آب علوک رخ داد، به جای نمایش موفقیت دولت در بازگرداندن خدمات عمومی، میزان نارضایتی مردم از روند مدیریت دوره انتقال در حسکه را آشکار کرد.
حسکه که یکی از مهم‌ترین استان‌های سوریه از نظر منابع نفت، آب و کشاورزی است و جمعیت قابل توجهی از کردها را در خود جای داده، طی سال‌های گذشته تحت اداره خودگردان شمال و شرق سوریه بوده است. اکنون با آغاز روند ادغام این منطقه در ساختار دولت مرکزی، تنش‌ها به‌ویژه در مناطق عمدتاً عرب‌نشین جنوب استان افزایش یافته و اعتماد میان مردم و حکومت رو به کاهش است.
بحران معیشتی و احساس محرومیت
حائد حائد مهم‌ترین عامل نارضایتی را وخامت شرایط زندگی می‌داند. کمبود آب آشامیدنی، نان و سوخت، افزایش فقر و ناتوانی برخی خانواده‌ها در تأمین نیازهای اولیه، زندگی مردم را دشوار کرده است. علاوه بر این، بسیاری از ساکنان هنوز امکان بازگشت به روستاها یا دسترسی به زمین‌های کشاورزی خود را ندارند.
به گفته نویسنده، مردم منطقه این پرسش را مطرح می‌کنند که چگونه استانی با چنین منابع عظیم نفتی و کشاورزی، خود با کمبود شدید خدمات و امکانات روبه‌رو است. آنان احساس می‌کنند تصمیمات مربوط به آینده حسکه بدون مشارکت ساکنان محلی اتخاذ می‌شود.
پرونده بازداشت‌شدگان و بی‌اعتمادی
موضوع دیگر، سرنوشت بازداشت‌شدگانی است که پیش‌تر توسط نیروهای سوریه دموکراتیک (SDF) دستگیر شده بودند. معترضان خواهان آزادی این افراد و همچنین شفاف‌سازی درباره کسانی هستند که گفته می‌شود همزمان با انتقال برخی زندانیان داعش، به عراق منتقل شده‌اند.
به باور نویسنده، با وجود گذشت حدود هفت ماه از آغاز روند ادغام نیروهای سوریه دموکراتیک با دولت سوریه، هنوز سازوکار قابل اعتمادی برای رسیدگی به این مطالبات ایجاد نشده است. همین مسئله به بی‌اعتمادی نسبت به نهادهای امنیتی و دولت مرکزی دامن زده است.
انتقاد از نحوه اداره استان
حائد حائد معتقد است انتصاب استاندار و اعضای شورای اجرایی استان نیز به یکی از محورهای اصلی اعتراضات تبدیل شده است. منتقدان می‌گویند افراد نزدیک به نیروهای سوریه دموکراتیک یا نهادهای وابسته به آن، سهم بیشتری در ساختار جدید قدرت یافته‌اند، در حالی که سایر گروه‌های اجتماعی و شخصیت‌های مستقل محلی از فرآیند تصمیم‌گیری کنار گذاشته شده‌اند.
به نوشته او، مشکل اصلی صرفاً تقسیم مناصب نیست، بلکه این تصور در میان بخش قابل توجهی از ساکنان وجود دارد که آینده حسکه در مذاکرات میان دمشق و نیروهای سوریه دموکراتیک تعیین می‌شود، بدون آنکه مردم منطقه در این روند نقشی داشته باشند.
خطر تشدید بحران امنیتی
نویسنده هشدار می‌دهد که اعتراضات از مرحله مطالبات مدنی در حال عبور به سمت رویارویی قبیله‌ای است. تشکیل «چادرهای جنگ» از سوی برخی شیوخ قبایل، در سنت عشایری به معنای بسیج عمومی و آمادگی برای استفاده از زور تلقی می‌شود؛ نشانه‌ای که نباید نه بزرگ‌نمایی شود و نه نادیده گرفته شود.
به اعتقاد حائد حائد، اگر بحران ادامه یابد، تنها خطر درگیری میان قبایل عرب و نیروهای سوریه دموکراتیک وجود ندارد، بلکه هسته‌های داعش، گروه‌های مسلح رقیب و بازیگران منطقه‌ای نیز ممکن است از فضای بی‌ثباتی برای گسترش نفوذ یا انجام حملات امنیتی بهره‌برداری کنند.
حائد حائد تأکید می‌کند که هنوز فرصت برای جلوگیری از تبدیل این بحران به یک درگیری گسترده وجود دارد، اما این فرصت محدود است. از دید او، دولت سوریه باید گفت‌وگوی مستقیم با جوامع محلی را آغاز کند، مشارکت همه گروه‌های اجتماعی در نهادهای جدید استان را افزایش دهد و سازوکارهای شفاف و قابل اعتماد برای رسیدگی به مطالبات مردم ایجاد کند.
او در پایان نتیجه می‌گیرد که حمله به کاروان استاندار نشان داد نارضایتی‌ها دیگر محدود به گلایه‌های پراکنده نیست و اکنون وارد مرحله‌ای سیاسی و امنیتی شده است. اگر دمشق نتواند نشان دهد که مطالبات مردم از مسیر گفت‌وگو و مشارکت قابل حل است، اختلافی که امروز هنوز قابل مدیریت به نظر می‌رسد، می‌تواند به بحرانی فراگیر تبدیل شود که پیامدهای آن تنها به حسکه یا مناطق کردنشین سوریه محدود نخواهد ماند.

کد مطلب 2797830

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha