به گزارش کردپرس، بیستوچهارمین جشنواره فرهنگ و طبیعت مونزور با شعار «برای زندگی آزاد، از طبیعت، زبان، فرهنگ و باورمان پاسداری میکنیم» در درسیم، از استان های مهم کردستان ترکیه، آغاز شد و برنامههای آن از میدان سیدرضا تا شهرستانهای پلور و پرتگ و سرچشمههای مقدس مونزور ادامه یافت. شرکتکنندگان با برگزاری راهپیمایی، آیینهای علوی، کنسرت، رقصهای گروهی هلپرکی و نشستهای فرهنگی، مخالفت خود را با فعالیتهای معدنی، تخریب طبیعت و سیاست انتصاب سرپرست دولتی به شهرداریها اعلام کردند و همزمان خواستار حفاظت از زبان و فرهنگ کردی و برداشته شدن گامهای عملی برای تحقق صلح و شهروندی برابر شدند.
میدان سیدرضا؛ آغاز جشنواره با حافظه و مطالبه
جشنواره با راهپیمایی شرکتکنندگان از خیابان هنر بهسوی میدان سیدرضای درسیم آغاز شد. حاضران در طول مسیر شعارهایی به زبان کردی در حمایت از طبیعت، فرهنگ و آزادی سر دادند و مخالفت خود را با اجرای پروژههای معدنی در درسیم و انتصاب سرپرستان دولتی بهجای شهرداران منتخب اعلام کردند.
پرونده جنجالی گلستان دوکو، دانشجوی جوانی که سرنوشت او همچنان نامعلوم است، یکی دیگر از موضوعات مطرحشده در مراسم افتتاحیه بود. شرکتکنندگان و سخنرانان خواستار روشنشدن ابعاد این پرونده و پاسخگویی نهادهای مسئول شدند.
سخنرانان مراسم تأکید کردند که جشنواره مونزور فراتر از یک برنامه موسیقی و سرگرمی است و به بازآفرینی تاریخ، فرهنگ و باورهای مردم درسیم و انتقال آنها به نسلهای جدید کمک میکند.
آیتن کوردو، نماینده درسیم از حزب برابری و دموکراسی خلقها (دم پارتی)، نیز خواستار تشکیل کمیسیونی حقیقتیاب برای بررسی پرونده ناپدیدشدگان شد. او گفت دستیابی به صلح پایدار بدون مبارزه برای دموکراسی، عدالت و شهروندی برابر امکانپذیر نخواهد بود.
برنامه افتتاحیه پس از سخنرانیها با اجرای موسیقی و رقصهای گروهی شرکتکنندگان ادامه یافت.
پلور و پرتگ؛ موسیقی در کنار دفاع از مونزور و صلح
در ادامه برنامههای جشنواره، کنسرتها و تجمعهایی در شهرستانهای پلور (اُواجیک) و پرتگ (پرتک) برگزار شد.
پیش از آغاز کنسرت پلور، راهپیمایی اعتراضی علیه فعالیتهای معدنی از مقابل دفتر تشکیلات شهرستانی دم پارتی آغاز شد و در مرکز این شهرستان ادامه یافت. شرکتکنندگان در طول مسیر با کفزدن، سردادن هلهله و تکرار شعار «در درسیم معدن نمیخواهیم»، مخالفت خود را با بهرهبرداریهای معدنی اعلام کردند. پس از راهپیمایی، کنسرتی در محوطه مقابل شهرداری پلور برگزار شد و شهروندان پیش از آغاز برنامه، با نوای دهل به رقص و پایکوبی پرداختند.
آیتن کوردو در این مراسم گفت با وجود سیاستهای انکار و کشتار در گذشته، مبارزه مردم درسیم برای حفظ هویت، فرهنگ و سرزمین خود ادامه دارد. او با اشاره به پرونده گلستان دوکو (دختر دانشجویی که کشته شد اما پرونده او همچنان بی نتیجه مانده است)، گفت که شبکه روابط مرتبط با این پرونده تا آنکارا امتداد دارد و تأکید کرد پیگیری حقوقی و سیاسی آن ادامه خواهد یافت.
اوکان آیدین، اُفق جوشکون، مراد آکار، قدیر گونش، تولگا آکگول، گروه موسیقی بهزاد فیریک، محمد اکیجی، پترا ناختمانووا و گروه مونزور از جمله هنرمندانی بودند که در کنسرت پلور روی صحنه رفتند. این برنامه با رقصهای گروهی شرکتکنندگان به پایان رسید.
در پرتگ نیز کنسرتی در محوطه گاراژ روستاها برگزار شد. حسین تولوک، رئیس انجمنهای پرتک، در این برنامه گفت جغرافیای درسیم بر اثر سیاستهای حوزه انرژی با تهدید مواجه شده است و مردم باید برای حفاظت از سرزمین خود، مبارزهای مشترک شکل دهند.
یاشار گلینجیک، رئیس فدراسیون انجمنهای درسیم (DEDEF)، نیز گفت: «جشنواره مونزور فقط برای سرگرمی نیست؛ این جشنواره بهمعنای حفاظت از گذشته، باورها و طبیعت ماست. منطقه ما قرنها هدف قرار گرفته است. مونزور فقط یک رودخانه نیست، بلکه خود زندگی است. از مونزور و طبیعتمان دفاع خواهیم کرد.»
بیرسن اورهان، شهردار مشترک برکنارشده درسیم که دولت بهجای او سرپرست منصوب کرده است، گفت جشنواره مونزور از گذشته تاکنون با ممنوعیتهای متعددی مواجه شده و طبیعت، باورها و ارزشهای اجتماعی مردم این منطقه نیز زیر فشار قرار گرفتهاند.
او همچنین مقامها و برخی نهادها را به کوتاهی در روشنشدن سرنوشت گلیستان دوکو متهم کرد و گفت: «روند صلحی که ۱۷ ماه است ادامه دارد، روند همه ماست. این جغرافیا سالهای طولانی رنجهای بسیاری متحمل شده و این روند برای پایاندادن به جنگ آغاز شده است. ما نمیخواهیم دیگریِ این کشور باشیم؛ به همین دلیل از صلح سخن میگوییم.»
برنامههای پرتگ با اجرای ترانههایی از سوی هنرمندان محلی ادامه یافت و شرکتکنندگان با رقصهای جمعی آنان را همراهی کردند.
سرچشمههای مونزور؛ پیوند آیین علوی با زبان و طبیعت
در بخش دیگری از برنامههای جشنواره، شرکتکنندگان به سرچشمههای مونزور رفتند و با روشنکردن چراغهای آیینی، توزیع نذری و اجرای سماع، آیینهای مذهبی و فرهنگی علویان درسیم را بهجا آوردند.
پس از این مراسم، نشستی با عنوان «زبان، فرهنگ، باور، محیطزیست و مشکلات اساسی درسیم و اواجیک؛ زوال فرهنگی، گسترش باندها، مهاجرت و اعتیاد» برگزار شد.
سخنرانان نشست با اشاره به سیاستهای یکسانسازی، کشتار، تبعید و کوچ اجباری مردم درسیم در یک قرن گذشته، بر ضرورت حفاظت همزمان از زبان، فرهنگ، باورهای علوی و طبیعت این منطقه تأکید کردند.
به گفته آنان، با وجود سیاستهای انکار و همانندسازی، فرهنگ و باورهای مردم درسیم از میان نرفته و حتی در شهرها و کشورهایی که مردم منطقه به آنها مهاجرت کردهاند، به حیات خود ادامه داده است. سخنرانان انتقال زبان، آیینها و حافظه تاریخی به نسلهای جدید را یکی از مهمترین راههای مقابله با زوال فرهنگی دانستند.
گلندر باتماز، فعال شورای حفاظت از مونزور، نیز با اشاره به صدور مجوز فعالیت در ۹۴ نقطه، درباره گسترش تخریبهای زیستمحیطی هشدار داد. او خواستار تقویت مبارزه مشترک ساکنان منطقه برای حفاظت از جغرافیای درسیم، پارکهای ملی، رودخانهها و گونههای گیاهی بومی شد.
بدینترتیب، بیستوچهارمین جشنواره مونزور در کنار معرفی موسیقی، رقصها و آیینهای مردم درسیم، به فضایی برای طرح نگرانیهای فرهنگی، اجتماعی و زیستمحیطی و نیز بیان مطالباتی چون صلح، دموکراسی و برابری تبدیل شد؛ جشنوارهای که مونزور را نه فقط نام یک رودخانه، بلکه بخشی زنده از حافظه و هویت جمعی مردم این منطقه معرفی کرد.
نظر شما