به گزارش کردپرس، همزمان با آغاز خروج سامانه پدافند هوایی پاتریوت و بخش عمده نیروهای آمریکایی از پایگاه اربیل در آستانه اجرای توافق امنیتی بغداد-واشنگتن، نشانه‌ها از تغییر موازنه امنیتی در اقلیم کردستان حکایت دارد. در شرایطی که آمریکا حضور نظامی خود را کاهش می‌دهد، ترکیه با گسترش نفوذ امنیتی و نظامی در مناطق مرزی و کوهستانی، بیش از هر بازیگر دیگری برای پر کردن خلأ ناشی از این عقب‌نشینی آماده به نظر می‌رسد.
براساس گزارش المانیتور به قلم «امبرین زمان» و همچنین ارزیابی‌های منتشرشده توسط کردستان واچ، ایالات متحده روند خروج تجهیزات و نیروهای خود از پایگاه نظامی فرودگاه اربیل را آغاز کرده است. در چارچوب توافق امنیتی میان بغداد و واشنگتن، خروج بخش عمده نیروهای آمریکایی از اربیل باید تا ماه سپتامبر تکمیل شود.
طبق این گزارش، سامانه پدافند هوایی پاتریوت نیز از پایگاه اربیل خارج شده است. یک منبع آگاه به المانیتور گفته است که با توجه به کمبود موشک‌های رهگیر پدافندی، اولویت آمریکا اکنون حفاظت از کشورهای حوزه خلیج فارس و اردن است و اقلیم کردستان دیگر در اولویت قرار ندارد.
با این حال، این عقب‌نشینی به معنای پایان همکاری نظامی آمریکا و عراق نیست. «مایکل نایتس»، رئیس بخش پژوهش مؤسسه هورایزن اینگیج، به المانیتور گفته است که احتمال دارد نیروهای ویژه آمریکا همچنان به‌صورت محدود و کم‌سر و صدا در برخی نقاط عراق باقی بمانند و همکاری‌های امنیتی میان دو کشور ادامه یابد.
در همین حال، تحلیلگران معتقدند مهم‌ترین پیامد این تحول، افزایش نقش ترکیه در معادلات امنیتی اقلیم کردستان خواهد بود. روند تحولات ماه‌های اخیر نشان می‌دهد که همزمان با کاهش حضور نظامی آمریکا و نیز عقب‌نشینی تدریجی حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) از برخی مناطق اقلیم در چارچوب روند صلح با ترکیه، به‌ویژه در مناطق تحت کنترل حزب دموکرات کردستان عراق، نیروهای ترکیه حضور خود را گسترش داده‌اند تا از ایجاد خلأ امنیتی جلوگیری کنند.
هنوز مشخص نیست این روند به استقرار مستقیم نیروهای ترکیه در داخل شهر اربیل منجر خواهد شد یا خیر، اما برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که پ.ک.ک در حال ترک کوه‌های گارا است و ارتش ترکیه جای آن را می‌گیرد. اگر این گزارش‌ها صحت داشته باشد، اهمیت راهبردی آن حتی از ایجاد یک پایگاه دائمی ترکیه در اربیل نیز بیشتر خواهد بود.
رشته‌کوه گارا بر بخش مهمی از مسیرهای ارتباطی میان مناطق تحت کنترل حزب دموکرات کردستان عراق در استان‌های دهوک و اربیل اشراف دارد و کنترل آن می‌تواند به ترکیه برتری قابل توجهی در مدیریت تحولات امنیتی شمال عراق بدهد.
برای حزب دموکرات کردستان عراق، این وضعیت یک فرصت و در عین حال یک چالش محسوب می‌شود. این حزب طی سال‌های گذشته تلاش کرده است ضمن حفظ مشارکت راهبردی با ترکیه، از وابستگی بیش از حد به آنکارا جلوگیری کند. به همین دلیل، اربیل روابط خود را با کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، به‌ویژه امارات متحده عربی، گسترش داده، کانال‌های ارتباطی با ایران را حفظ کرده و همزمان روابط نزدیکی با آمریکا و کشورهای غربی برقرار کرده است.
با این حال، کاهش تدریجی حضور آمریکا و گسترش نفوذ میدانی و امنیتی ترکیه می‌تواند این موازنه را برهم بزند. در چنین شرایطی، آنکارا احتمالاً موقعیت خود را به عنوان مهم‌ترین بازیگر خارجی در مناطق تحت کنترل حزب دموکرات کردستان عراق بیش از گذشته تثبیت خواهد کرد؛ روندی که ممکن است به تدریج از میزان استقلال عمل اربیل در سیاست منطقه‌ای بکاهد و فضای مانور این حزب را در تنظیم روابط با سایر بازیگران محدودتر کند.
این تحول همچنین نشان می‌دهد که آینده امنیت اقلیم کردستان بیش از گذشته به نحوه مدیریت روابط میان اربیل، بغداد و آنکارا و نیز سرنوشت روند صلح میان ترکیه و پ.ک.ک گره خورده است؛ روندی که می‌تواند نقشه ژئوپلیتیکی شمال عراق را در سال‌های آینده دستخوش تغییرات مهمی کند.