خبرگزاری کردپرس _ کرمانشاه، شهری با تاریخ و هویتِ غنی، سال‌هاست با پدیده‌ای نوظهور و در عین حال مخرب دست‌وپنجه نرم می‌کند که تاروپودِ پیوندهای اجتماعی آن را نشانه رفته است. گسترشِ فرهنگِ «به من چه؟» و «به تو چه؟»، دیگر یک عادتِ زبانیِ ساده نیست؛ این یک زنگ خطرِ جدی است که حکایت از تعمیقِ شکاف میان «منِ فردی» و «ما اجتماعی» دارد. در حالی که توسعه‌ی هر شهر، پیش‌شرطی به نام «مشارکتِ داوطلبانه و آگاهانه» دارد، انفعالِ عمومی در این کلان‌شهر، مانعی بزرگ در مسیرِ توسعه و تعالیِ زیستِ جمعی ایجاد کرده است.

بی‌تفاوتیِ اجتماعی، به مثابه‌ی موریانه‌ای است که زیرساخت‌های روانیِ جامعه را از درون تهی می‌کند. وقتی شهروندان نسبت به محیطِ پیرامون خود، از رویدادهای ساده‌ی شهری گرفته تا آسیب‌های کلان، واکنشی نشان نمی‌دهند، جامعه به مجموعه‌ای از جزایرِ پراکنده تبدیل می‌شود که هیچ‌کدام دغدغه‌ی سرنوشتِ دیگری را ندارند. این وضعیت که محققان از آن به عنوان «اکثریتِ نظاره‌گر» یاد می‌کنند، به این معناست که بخش بزرگی از جامعه به جای کنشگری و ایفای نقشِ شهروندی، به تماشاگرانی منفعل در صحنه‌ی تحولاتِ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی تبدیل شده‌اند.

دلیلِ این دلسردی و عقب‌نشینیِ مدنی را باید در ترکیبی از عواملِ اقتصادی، تاریخی و سرخوردگی‌هایِ انباشته جست‌وجو کرد. وقتی افراد احساس می‌کنند که مشارکتِ آنان تأثیری در تغییرِ وضعیت ندارد یا صدایشان در هیاهویِ ساختارهایِ مدیریتی شنیده نمی‌شود، ناخودآگاه به لاکِ دفاعیِ بی‌تفاوت فرو می‌روند. با این حال، باید دانست که «بی‌تفاوتی»، خود به عاملی برای بازتولیدِ همان شرایطی تبدیل می‌شود که شهروندان از آن ناراضی‌اند. در واقع، این انفعال، نه یک سپرِ دفاعی، بلکه عاملی است که دستِ گروه‌هایِ ذی‌نفوذ و ناکارآمد را برای استمرارِ وضعیتِ موجود باز می‌گذارد.

کاهشِ کیفیتِ زندگیِ جمعی، تنها بخشی از هزینه‌ای است که کرمانشاه برای این سکوت می‌پردازد. فرسایشِ اعتمادِ عمومی و تضعیفِ روحیه مطالبه‌گری، باعث شده است که طرح‌های شهری و برنامه‌های توسعه‌ای، بدون پشتوانه‌ی «نظارتِ همگانی» پیش بروند و طبیعتاً در تحققِ اهداف خود ناکام بمانند.

خروج از این بن‌بستِ اجتماعی، نیازمندِ بازتعریفِ مفهومِ «شهروندی» در کرمانشاه است. آشتیِ دوباره با فضایِ عمومی، از طریقِ تقویتِ تشکل‌های مردم‌نهاد، ایجادِ پلتفرم‌های گفتگو و مهم‌تر از همه، باورِ قلبیِ شهروندان به قدرتِ کنشگریِ خود امکان‌پذیر است. «به من چه؟» باید جای خود را به «چه می‌توان کرد؟» بدهد. اگر این دیوارِ سکوت فرو نریزد، هزینه‌ی تماشاگر بودن در آینده، بسیار گزاف‌تر از آن خواهد بود که امروز بتوان تصور کرد. اکنون زمان آن است که کرمانشاه، دوباره به جایگاهِ حقیقیِ خود، یعنی شهری با شهروندانِ آگاه و مطالبه‌گر بازگردد.