به گزارش کردپرس، لایحه بودجه دفاعی سال ۲۰۲۷ ایالات متحده برای مقابله با داعش، از یک تغییر معنادار در راهبرد امنیتی واشینگتن در خاورمیانه حکایت دارد که در آن، نیروهای غیردولتی بهویژه بازیگران کُرد، به حاشیه رانده شده و تمرکز بهطور فزایندهای بر تقویت نهادهای رسمی دولتی قرار گرفته است.
بر اساس این درخواست، کمک مستقیم آمریکا به نیروهای پیشمرگ اقلیم کردستان عراق بهطور کامل قطع شده و نام «نیروهای دموکراتیک سوریه» (SDF) نیز برای نخستینبار از فهرست شرکای میدانی واشینگتن در سوریه حذف شده است. این تحولات نشان میدهد که آمریکا در حال فاصله گرفتن از اتکای پیشین خود به نیروهای کُرد در میدان نبرد با داعش و حرکت بهسوی همکاری با دولتهای مرکزی در منطقه است.
در چارچوب بودجه دفاعی پیشنهادی که از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا ارائه شده، مجموع هزینههای دفاعی به رقم بیسابقه ۱.۵ تریلیون دلار رسیده است. در این میان، ۳۰۳ میلیون دلار به «صندوق آموزش و تجهیز برای مقابله با داعش» اختصاص یافته است. این صندوق از سال ۲۰۱۷ بهعنوان ابزار اصلی پنتاگون برای حمایت از نیروهای محلی در عراق و سوریه بهکار گرفته میشد.
این رقم در مقایسه با سالهای اوج نبرد با داعش کاهش چشمگیری داشته است. برای نمونه، در سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ بیش از ۱.۵ میلیارد دلار به این صندوق اختصاص یافته بود. این میزان در سالهای بعد بهتدریج کاهش یافت و اکنون به پایینترین سطح خود رسیده است. در توزیع بودجه سال ۲۰۲۷، سهم سوریه ۱۳۰ میلیون دلار، عراق ۱۱۹ میلیون دلار، لبنان ۳۶ میلیون دلار و اردن ۱۸ میلیون دلار در نظر گرفته شده است. با این حال، نحوه تخصیص این منابع، بیانگر تغییر در اولویتهای آمریکا است.
در عراق، بودجه اختصاصیافته نسبت به سال گذشته تقریباً نصف شده و مهمتر آنکه این منابع بهطور مستقیم از طریق دولت مرکزی در بغداد توزیع خواهد شد. وزارت پیشمرگ اقلیم کردستان که در سالهای اخیر بخشی از این کمکها را دریافت میکرد، در بودجه جدید نهتنها سهمی ندارد، بلکه حتی نامی از آن نیز بهعنوان شریک آمریکا برده نشده است.
این در حالی است که کمکهای مالی آمریکا به پیشمرگها طی سالهای اخیر روندی افزایشی داشت؛ بهطوری که بودجه آموزش و تجهیز این نیروها از ۴.۹ میلیون دلار در سال ۲۰۲۴ به بیش از ۶۰ میلیون دلار در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ رسیده بود. با این حال، در سال ۲۰۲۷ این رقم به صفر کاهش یافته است.
همچنین پرداخت مستقیم حقوق نیروهای پیشمرگ از سوی آمریکا که در سال ۲۰۲۴ بالغ بر ۱۳۵ میلیون دلار بود، از سال ۲۰۲۶ بهطور کامل متوقف شده و مسئولیت آن به دولت عراق واگذار شده است. این اقدام در چارچوب توافقنامهای میان واشینگتن و بغداد در سال ۲۰۲۲ صورت گرفته است.
در مقابل، نیروهایی که در سال ۲۰۲۷ از حمایت آمریکا برخوردار خواهند شد، شامل وزارت دفاع عراق و «سرویس مبارزه با تروریسم» هستند که مستقیماً زیر نظر نخستوزیر عراق فعالیت میکند.
در سوریه نیز تغییر مشابهی مشاهده میشود. در حالی که در بودجه سال ۲۰۲۶، نیروهای دموکراتیک سوریه بهصراحت بهعنوان شریک مورد حمایت آمریکا معرفی شده بودند، در نسخه ۲۰۲۷ تنها به «گروهها و افراد مورد تأیید» اشاره شده، بدون آنکه نام مشخصی ذکر شود.
این ابهام در شرایطی مطرح میشود که پس از توافق آتشبس و روند ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه در ساختار ارتش سوریه، موقعیت این نیروها بهعنوان یک بازیگر مستقل تضعیف شده است. با این حال، در بودجه جدید حتی نام ارتش سوریه نیز ذکر نشده و مشخص نیست که دقیقاً کدام نیروها قرار است از این منابع بهرهمند شوند.
در عین حال، آمریکا همچنان قصد دارد از عملیات ضد داعش در سوریه؛ از جمله در مدیریت زندانیان وابسته به داعش و مقابله با هستههای باقیمانده این گروه حمایت کند. میزان بودجه در این بخش نسبت به سال قبل تغییری نکرده، اما پنتاگون تأکید کرده که بسته به تحولات میدانی، امکان بازنگری در آن وجود دارد.
از دیگر نکات قابل توجه در بودجه جدید، گسترش دامنه جغرافیایی مأموریت ضد داعش است. برای نخستینبار، اردن نیز در این چارچوب قرار گرفته و نیروهای ویژه این کشور ۱۸ میلیون دلار کمک دریافت خواهند کرد. همچنین کمک به ارتش لبنان برای دومین سال متوالی ادامه یافته و میزان آن بیش از دو برابر شده است.
پنتاگون دلیل این اقدام را نگرانی از فعالیتهای داعش در مرزهای سوریه با لبنان و اردن عنوان کرده، اما تحلیلگران معتقدند این تغییرات بخشی از راهبرد گستردهتر آمریکا برای تقویت دولتهای منطقه و مهار نفوذ بازیگران غیردولتی است.
در مجموع، بازطراحی «صندوق آموزش و تجهیز» نشان میدهد که ایالات متحده در حال بازتعریف شبکه امنیتی خود در خاورمیانه است که در آن، نقش نیروهای غیردولتی کُرد کاهش یافته و همکاری با دولتهای مرکزی در اولویت قرار گرفته است. این تحول میتواند پیامدهای قابل توجهی برای آینده نقش کُردها در معادلات امنیتی منطقه و نیز روند مقابله با داعش داشته باشد.
نشریه آمارگی

نظر شما